pęknąć


pęknąć
1. pot. Choćby(m) pękł, żeby(m) miał pęknąć, to... «choćby nie wiadomo co się miało stać, to...»: Nikt, choćby pękł, nie stanie rzeczywistości w poprzek czy na ukos. Tylko głupi myśli, że podzieli sobie naród na kawałki jak tort. B. Madej, Półtraktat. Choćbym pękł, nic nie zmienię (...). W. Horwath, Seans.
2. pot. Pękać z dumy, z radości, z zazdrości «być bardzo dumnym, bardzo się cieszyć, być bardzo zazdrosnym»: A wiesz o tym, że syn mi się urodził?! – pękał z dumy Piotr. – A jaki ładny, a jaki mądry! M. Musierowicz, Dziecko. Ale numer! Jędrek pęknie z radości, kiedy to usłyszy. A. Lewańska, Sonata. Państwo Z. zabawili w kościele dostatecznie długo, żeby wszyscy sąsiedzi mogli obejrzeć nowy wóz i pęknąć z zazdrości. H. Kowalewska, Tego lata.
3. pot. Pękać ze złości «bardzo się złościć»: Wiktor mało nie pękł ze złości, że Ula nocowała u pani Cydzikowej (...). I. Jurgielewiczowa, Ten obcy.
4. Pękła butelka (wina, szampana itp.), pękło kilka, wiele butelek «wypito butelkę, kilka, wiele butelek alkoholu»: Pękło w trakcie uczty kilka butelek szampana (...). S. Żeromski, Wiatr. W dniu otwarcia pęknie trochę butelek koniaku (...) bo taki jest zwyczaj. A. Jambor, Stenogramy.
5. Pękło sto, tysiąc itp. złotych «sto, tysiąc itp. złotych zostało wydanych»: No i pęknie z pięćset złotych na podręczniki dla dzieciaków. Roz bezp 2002.
6. Uszy, bębenki komuś pękają (od hałasu, huku itp.) «o dokuczliwym, bardzo silnym hałasie»: Młodzik w dżinsach z hamburgerem w ręce... puszcza sobie kasetę i aż mu uszy pękają od sztormu decybeli! M. Pankowski, Fara. Przestań walić w bęben, bo mi uszy pękną! S. Lem, Cyberiada.
Bomba pękła zob. bomba 2.
Coś pęka w szwach zob. szew.
Pękać ze śmiechu zob. śmiech 2.
Pęka komuś głowa, łeb (od czegoś) zob. głowa 46.
Serce komuś pęka zob. serce 26.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • pęknąć — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}pękać;{{/stl 7}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}bomba pękła; butelka [flaszka, półlitrówka] pękła; choćbym [pęknąćś, pęknąćśmy, pęknąćście itd.] pękł [pękli itd.] {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • pęknąć — → pękać …   Słownik języka polskiego

  • choćbym [~ś, ~ście itd.] miał [miała, mieli itd.] pęknąć — choćbym [choćbym {[} ś, ście itd.{]} miał {[}miała, mieli itd.{]} pęknąćś, choćbym {[} ś, ście itd.{]} miał {[}miała, mieli itd.{]} pęknąćście itd.] miał [miała, mieli itd.] pęknąć {{/stl 13}}{{stl 7}} choćby wymagało to ogromnie dużo wysiłku,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • pękać – pęknąć ze śmiechu — {{/stl 13}}{{stl 33}} śmiać się do rozpuku, niepohamowanie, niepowtrzymanie :{{/stl 33}}{{stl 10}}Oglądaliśmy kabaret i pękaliśmy ze śmiechu. Myślałam, że pęknę ze śmiechu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • pękać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, pękaćam, pękaća, pękaćają {{/stl 8}}– pęknąć {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IVb, pękaćnę, pękaćnie, pękaćnij, pękaćkłem, pękł, pękaćkła, pękaćkli {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}}… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • pękać — 1. pot. Choćby(m) pękł, żeby(m) miał pęknąć, to... «choćby nie wiadomo co się miało stać, to...»: Nikt, choćby pękł, nie stanie rzeczywistości w poprzek czy na ukos. Tylko głupi myśli, że podzieli sobie naród na kawałki jak tort. B. Madej,… …   Słownik frazeologiczny

  • pękać — ndk I, pękaćam, pękaćasz, pękaćają, pękaćaj, pękaćał pęknąć dk Vc, pękaćnę, pękaćniesz, pękaćnij, pękł, pękłszy 1. «przestawać być całym wskutek tworzenia się rysy, szczeliny, otworu; łamać się na kawałki» Lód pęka na rzece. Skóra pęka na rękach …   Słownik języka polskiego

  • popękać — dk I, popękaćka, popękaćkają, popękaćkany «pęknąć w wielu miejscach; pęknąć kolejno, jedno po drugim» Rury popękały. Kafle popękały z gorąca. Popękane pnie drzew. Szyby popękały od detonacji. przen. żart. Popękają z zazdrości …   Słownik języka polskiego

  • popękać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. 3. os dk VIIIa, popękaća, popękaćają {{/stl 8}}{{stl 7}} pęknąć w wielu miejscach; o wielu przedmiotach: pęknąć jeden po drugim, kolejno lub w większej ilości : {{/stl 7}}{{stl 10}}Rury, garnki, talerze, kafle popękały.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Polnische Grammatik — Dieser Artikel beschreibt die Grammatik der polnischen Sprache unter Einbeziehung einiger sprachgeschichtlicher Anmerkungen und dialektaler Besonderheiten. Das Polnische als westslawische Sprache hat in der Deklination wie die meisten anderen… …   Deutsch Wikipedia